Het peren stammetje.

De twee helften.
De vraag is nu, wat ga ik hier van maken ??

Spatie blokjes worden tussen de twee helften gelijmd….　

Om het stammetje veilig te kunnen inspannen in de bank, zijn er triplex schijfjes op de kopse kante gelijmd, ook weer met constructielijm.
Dit houd de delen veilig bij elkaar en creëren plaatsen voor het meeneemcenter en meedraaiend tegencenter.

Het ruw voordraaien met een 16 mm. schalenguts. Bij dit soort werk draag ik altijd een vol gelaat bescherming.
Angst voor de opening in het stammetje, die de guts twee maal per omwenteling ontmoet, is niet nodig.
Omdat de opening relatief smal is en er omliggend veel hout aanwezig is, zul je weinig van de opening merken.

Close-up van de actie.
Ik gebruik de gutsen voornamelijk in een "ondergreep", dit geeft een goed zicht op wat de guts doet en is, naar mijn mening, beter te sturen.
Er is geen enkele noodzaak om de guts stevig van boven vast te pakken, dit geeft alleen maar snelle ophoping van krullen waardoor je zicht belemmerd wordt.

Ondertussen had ik het idee om de top uit te hollen om hier een soort vaas te creëren.

Het steken van de pen, met een 10 mm. vierkante beitel.

Om het werkstuk te kunnen inspannen, wordt een schijf afvalhout op een opspanschijf geschroefd.
Het oppervlak wordt vlak gedraaid en er wordt een "kamer" in gedraaid voor opname van de pen.

De draaibril is gemaakt van 18 mm. MDF.
De plaat MDF wordt op een opspanplaat gemonteerd met een extra onderleg plaat MDF.
Er wordt een opening in gedraaid die precies over de cilinderdiameter van het werkstuk past.
De randen worden wat afgerond en de raakvlakken worden vol kaarsvet gesmeerd.
Zaag de plaat MDF midden door, door het midden van het gat.
Met wat stukken afvalhout o.i.d. wordt de draaibril vervolgens op de draaibank en om het werkstuk gemonteerd.

Het voornemen was om de top van het werkstuk uit te gaan hollen, hierbij zou het triplex schijfje op het kopse hout vervallen en niet langer de twee helften bij elkaar houden.
Omdat ik niet 100% vertrouw op de lijmverbinding van de spatieblokjes wordt er van triplex een ring gedraaid die de twee helften weer op een andere manier bijeen gaat houden.

Draai een sponning in de kopse kant waar de triplex ring in past en lijm (en schroef) deze op z’n plaats.
(dit is uiteraard voor het uithollen gebeurt)
De triplex ring zorgt er weer voor dat de twee helften bij elkaar worden gehouden, ook tijdens het later vormgeven aan de buitenzijde.

Het uithollen van de top is een beetje "tricky" , vanwege de openingen, maar dit geeft verder geen bijzonder probleem.
Ik gebruik hier een zelf gemaakte uitholbeitel (naar het idee van de "Rolly Munro" uitholbeitel), en deze werk zeer goed.

Een close-up opname van mijn zelfgemaakte beitel.
Het mesje is 13 mm. doorsnede, gemonteerd op een 16 mm. schacht.
De totale lengte van de beitel is 100 cm.

Het principe van de "Rolly Munro" hollowing tool is, een rond beitelmesje met een open top spaanbegrenzer.
De krullen worden aan de bovenzijde afgevoerd en de spaanbegrenzer voorkomt dat de beitel gaat happen.
Deze beitel is gemakkelijk in gebruik, je kunt eenvoudig in kopshout draaien en toch nog krullen produceren.
Deze beitel is geheel zelf gemaakt, het HSS beitelmesje is handgedraaid op mijn houtdraaibank met een hardmetalen beiteltje in een rechte beitelhouder, die ik ook gebruik voor houtdraai werkzaamheden. Het beitelmesje houder en de spaanbegrenzer zijn van gewoon ijzer en zijn gemaakt met behulp van een hand- en kolomboormachine en een hoop vijlen slijpen en polijsten.

Close-up van de beitel binnen in de "vaas", gezien door de opening in het stammetje.

En de beitel in actie.

De actie, gezien vanuit de draaier, toont de uitholbeitel met de spaanbegrenzer die tegen de wand glijdt.
Als de binnenzijde van de "beker" geschuurd moet worden, dan kan dit uiteraard alleen maar met stilstaande bank, vanwege de openingen.
In dit stadium kreeg ik het idee om in de top van dit object een soort handen te creëren, dus er hoeft dan niet geschuurd te worden in dit stadium.

Nu gaat de buitenzijde vorm gegeven worden, echter, de vrije overhang is wat te groot om dit zonder ondersteuning te doen. Er is een sponning in de top gedraaid waarin een opspanplaat past die ik in een meedraaiend center kan plaatsen.
Je ziet hier nu ook het belang van de triplex ring op de top, deze houdt de delen goed bij elkaar.
Let ook op de verkleuring waar het "glijlager" heeft gestaan, er zijn amper brandplekken te zien, een teken dat het "glijlager"z’n werk goed heeft gedaan.

Het vormgeven van de buitenkant.
Ik heb het object de vorm gegeven van een "koeltoren van een elektriciteitscentrale", de bodem iets groter dan de top en de zijwand lichtjes hol.
Voor dit vormgeven is uitsluitend gebruik gemaakt van een 32 mm. rechte schrobguts.
Voor de laatste snede is de guts opnieuw geslepen om een zo glad mogelijk oppervlak te creëren.

Bij het vormgeven van de top, wordt de triplex ring te smal/dun om de twee delen nog veilig bij elkaar te houden.
Er wordt een sponning in de buitenrand gedraaid, voor opname in een opspanplaat.

In een multiplex schijf op de meedraaiende opspanplaat wordt een kamer gedraaid waar de (top) sponning in past…

Na het verwijderen van de spatieblokjes bestaat het object uit twee delen. Deze twee delen gaan door 4 ronde stokjes bij elkaar gehouden worden. Hiervoor moeten gaten geboord worden.
Om dit secuur te kunnen doen en zonder uitbreken van spaanders waar de boor eruit komt, heb ik een boormal gemaakt.

De mal is gemaakt van 18 mm. dik MDF.
Bepaal op het object waar de gaten moeten komen en meet de diameter op deze plek, beginnende met de kleinste diameter.
Zaag een halve cirkel uit het MDF zodat de mal over het object past op de plaats van de kleinste diameter.
Centreer de mal over de opening tussen de twee delen en bepaal waar de gaten geboord moeten worden en teken een hartlijn op de mal waar de gaten moeten komen.
Boor nu vanaf de kopse kant van de mal, een gat, volgens de hartlijn, tot aan de andere kopse zijde.
Centreer de mal op het object, naar links en rechts van de opening gelijk verdeeld en zet de mal vast.
Boor nu met een lange boor vanaf een zijde door één helft van het object, totdat de boor de tweede helft raakt, draai het object om en boor van de ander kant en boor dan door en door.
Herhaal het bovenstaande voor de gaten bij de groter diameter.

Dit is de mal met de uitsparing die past op de kleinste diameter (in ongeveer het midden van het object). De hartlijn (CL) is afgetekend waar het gat geboord moet worden. Boord eerst met een dunnere boor vanaf een kopse kant tot in de uitsparing.
Door te boren in de draaibank wordt er voor gezorgd dat het gat recht en in lijn wordt geboord.

Draai de mal om en boor van de andere kopse kant het gat.
Bepaal nu de diameter van de stokjes die de twee delen bij elkaar gaan houden en boor de gaten in de mal op naar deze diameter.

De gaten in het middendeel van het object zullen geen probleem geven, de mal past hier ongeveer haaks op de as van het object. Maar bij de gaten in het lagere deel is dit anders, de mal zal niet haaks op de as passen.
Teken een paar radiale lijnen naast elkaar waar de onderste stokjes ongeveer moeten komen.
Pas vervolgens de mal aan op deze diameter conform beschrijving voor het maken van de boormal.

De vorm van het object maakt dat de mal hier niet haaks op de as past, maar ongeveer haaks op het gekromde oppervlak.

Zorg er voor dat de hartlijn op het voorste en achterste deel van de boormal uitgelijnd worden met een en dezelfde radiale lijn op het object.

Close-up waar de hartlijn op het voorste deel van de boormal een van de radiale lijnen op het object raakt, de hartlijn op het achterste deel van de mal moet dezelfde radiale lijn raken.
Dit zorgt ervoor dat de boorgaten parallel aan de bodem en haaks op de as geboord worden.

Het resultaat is, strak geboorde zuivere gaten met geen uitbreken van spaanders….

…en perfect uitgelijnd.

…. en uitgezaagd met de decoupeerzaag.

Om het object veilig te kunnen afsteken, heb ik een deksel gedraaid die in de vingers past, deze met tape vastgezet en het tegencenter gepositioneerd. Steek het object af met een 6 mm. afsteker, zorg er hierbij voor dat de onderzijde van het object heel lichtjes hol wordt afgestoken.
Steek zover af wat veilig is en doe de rest op stilstaande bank met een handzaag.

Voor het later hermonteren in dezelfde diameter als de spatie blokjes zijn verwijderd, heb ik een top en bodemdeksel gemaakt.

De twee helften met de spatie blokjes verwijderd.
Schuur het gehele object nogmaals met de hand op, met korrel 400 in de lengterichting van het object, dus met de nerf mee.
Wat nu nog rest is het draaien van 4 stokjes om de twee helften bij elkaar te houden en een beker voor tussen de vingers.
De stokjes zijn gemaakt van Grenadille en de beker van Taxus.