Flesje in een Kubus.
Voor het Engelse blad Woodturning, heb ik onderstaand artikel geschreven.
Klik op de foto voor het artikel.
Een aantal jaren geleden had ik me een boek gekocht, getiteld "Woodturning Wizardry", geschreven door David Springed.
Ik was gefascineerd door de dingen die hij maakte, maar ben er eigenlijk nooit toe gekomen om deze ook zelf te gaan maken.
Regelmatig kwam de gedachte wel op om het eens te proberen, maar tot nu toe het is slechts bij een enkel experiment gebleven, een doosje met een zgn. "tralie"dekseltje. (zie de foto)
![]() |
Er is niets mis mee om je te laten inspireren door andere kunstenaars, maar het doel zal moeten zijn om uiteindelijk je eigen stijl te ontwikkelen en eigen creaties te ontwikkelen.
Geïnspireerd door de dingen die David Springed maakt, b.v. een kubusje in een bol, kreeg ik het idee om een bol in een kubus te maken, gedraaid van een massief blok hout.
Na een tijdje met dit idee te hebben gestoeid en nagedacht over hoe ik dit zou kunnen realiseren ben ik aan de slag gegaan.
Van een stuk Essen heb ik een kubus gemaakt in de maat van 85 mm.
Het was een proef van uitproberen vanuit je hoofd, zonder dit eerst op papier uit te werken, de nodige, eenvoudige, werkschetsen zijn aan de werkbank gemaakt en van een oude beitel werd een speciale beitel geslepen.
Boven verwachting ging alles makkelijker dan ik had verwacht.
Het lukte niet om, al draaiende, de bol geheel vrij te krijgen, in de 8 uiterste hoeken bleven kleine driehoekjes zitten die ik met de speciaal geslepen beitel niet kon bereiken.
Deze driehoekjes heb ik met een heel fijn zaagje doorgezaagd, waarna de bol los kwam.
Het schuren van de bol was een beetje lastig, maar niet ondoenlijk.
![]() | Mijn eerste proef: bol in kubus. |
Verrast door hoe makkelijk het eigenlijk allemaal ging, is het idee verder ontwikkeld en heb ik een tweede kubus gemaakt, echter deze keer met meer aandacht voor de volgorde van werken en het maken van een speciale beitel en een meetmalletje.
Tevens wou ik proberen om de bol uit te hollen en een flesje in een kubus te creëren.
![]() | Mijn derde poging, een flesje in een kubus, gemaakt van Taxus en Grenadille. |
In het volgende verhaal wil ik uitleggen hoe ik dit Flesje in een Kubus gemaakt heb.
![]() | Tekening op ware grote met de speciale afsteekbeitel. |
![]() | Een reeds gedraaide kubus doormidden gezaagd om de werking van de afsteker te laten zien. |
![]() | De mal om de doorsnede, diepte en ronding te meten. |
![]() | Op de foto: v.l.n.r.: Kersen kubus, een andere proef met Taxus, een gereed flesje in kubus van Noten met Beuken. Tekening op ware grote met meet malletje. Speciale afsteker met slijpmal.
|
Hoe wordt de speciale afsteker gemaakt ??
Draai van een stukje afvalhout een schijfje met een diameter van 79 mm., de diameter van de bol, en gebruik dit als slijpmal voor het vormen van de kromming van de afsteker.
Rond de scherpe randen van de kromming af en polijst de kromming glad.
alleen de uiterste punt doet het snijwerk en de eerste 2-3 mm. van de linkerzijde van de punt.
De gepolijste kromming van de afsteker wordt tegen de bol gehouden en de afsteker wordt naar voren bewogen, waarbij de punt om het hoekje de bol vrijsteekt van de kubus.
Om de kubus goed en veilig te kunnen inspannen, heb ik houten grijpklauwen gemaakt voor mijn Axtminster 4-klauw spankop.
![]() | Foto: 1
Bereid een kubus voor en schuur deze vlak en haaks met de exacte maten van 85 mm. aan alle zijden.
|
De kubus zou ook in de gewone buitenbekken van de spankop vastgepakt kunnen worden, maar in het latere stadium, wanneer de zijden van de kubus hol gedraaid worden, kan de kubus niet meer goed en veilig ingespannen worden.
Om de kubus veilig te kunnen inspannen, dienen er houten klauwen gemaakt te worden.
Onderstaand wordt getoond hoe deze klauwplaten gemaakt worden.
![]() | Foto-2 De houten klauwen zijn gemaakt van 40 mm. dik multiplex. Op de lintzaag wordt een schijf uitgezaagd en in vieren gedeeld. |
![]() | Foto-3 De multiplex delen worden op de stalen wisselbekken van de spankop geschroefd. Let hierbij goed op de juiste volgorde, met de bekken van de spankop af kun je je snel vergissen. |
![]() | Foto-4 Omdat de opspanplaat uit 4 aparte delen bestaat, bestaat de kans dat deze niet 100% stabiel zijn tijdens het draaien. |
![]() | Foto-5 De houten opspanklauwen vlak en rond afgedraaid. |
![]() | Foto-6 Op het vlak van de klauwen worden twee cirkels getekend, een met de diameter van de uiterste hoeken van de kubus en de ander met de diameter van de zijden van de kubus, zijnde 85 mm. |
![]() | Foto-7 Plaats de kubus exact op de getekende cirkels en teken de zijden van de kubus af op de klauwen. |
![]() | Foto-8 Het afgetekende vierkant moet nu 20 mm. diep verwijdert worden. |
![]() | Foto-9 Begin met het uitdraaien van een kamer, 20 mm. diep en net de lijn van de binnenste cirkel rakend. |
![]() | Foto-10 Vervolgens worden met de hand, de overgebleven hoekjes weggestoken. |
De werkvolgorde voor het maken van een Flesje in een Kubus.
![]() | Foto-11 De houten klauwen gereed en de kubus veilig opgespannen. |
![]() | Foto-12 Begin met het eerste venster in een langshout zijvlak van de kubus. |
![]() | Foto-13 De diameter van de bol is 6 mm.kleiner dan de buitenzijde van Kubus, dus begin met een afsteekbeitel een kamertje van 3 mm. diep te maken voor de maatbepaling. |
![]() | Foto-14 Meet de diepte met een schuifmaat. |
![]() | Foto-15 Begin met het uithollen van het venster en het vormen van de ronding van de bol met een 6 mm. guts. |
![]() | Foto-16 Controleer regelmatig de diameter van het venster en de ronding van de bol met het malletje. Zorg dat de diepte van het venster en de ronding van de bol exact kloppen, dit bepaalt de zuiverheid na gebruik van de gekromde afsteker.
|
![]() | Foto-17 Plaats de gekromde afsteker met de kromming tegen de bol en duw de afsteker langzaam naar voren, hierbij ervoor zorgen dat de kromming de ronding van de bol blijft volgen. |
![]() | Foto-18 Ga door totdat de punt voorbij het middelpunt van de uiterste hoek is. Het eerste venster en een deel van de bol zijn nu gereed, ga verder met de volgende 3 langszijden en dan de kopshouten top van de kubus. |
![]() | Foto-19 De bol wordt langzaam zichtbaar in de ronddraaiende kubus. |
![]() | Foto-20 Markeer een boor met een stukje tape voor de diepte van het pilot gat. |
![]() | Foto-21 De vier langszijden en topvensters zijn gereed, de bol wordt nu alleen nog maar vastgehouden door de bodem van de kubus. |
![]() | Foto-22 Maak het gat groter met een 13 mm. rechte schraper. |
![]() | Foto-23 Begin het uithollen met een 13 mm. guts, dit verwijdert snel veel hout. De open zijde van de guts wijst naar links en gesneden wordt met de onderste helft van de snede. |
![]() | Foto-24 Het verder uithollen gebeurt met enkele zelfgemaakte beitels. De meest rechtse wordt gebruikt voor direct voorbij de opening tot ongeveer de helft van de bol. |
![]() | Foto-25 Bij gebruik van gekromde beitels, is het van belang dat alleen het rechte deel van de schacht op de beitelsteun rust. Als het gebogen deel op de steun rust, is de kans groot dat de beitel kantelt omdat het snijpunt van de tip niet meer in een lijn ligt met de schacht. |
![]() | Foto-26 En het uithollen gereed. Door de vensters is de wanddikte vrij gemakkelijk te meten met een dubbele krompasser. |
![]() | Foto-27 Rest nog het venster maken in de bodem van de kubus, als dit klaar is, dan zit de bol los in de kubus. Voordat dit kan gebeuren, moet de bol wel gefixeerd worden om te voorkomen dat de beitel in de bol grijpt en zodoende de bol kan vernielen. Dit fixeren gebeurt met enkele houten stoppen. |
![]() | Foto-28 Zaag van wat afvalhout vier ronde schijven, zet ze op een schroefplaatje en draai ze rond. Draai er een pen aan die in het venster van de kubus past en maak deze aan de voorkant hol in dezelfde radius als de bol. |
![]() | Foto-29 Plaats de kubus nu in de klauwen met de bodem naar voren en plaats de houten stoppen. |
![]() | Foto-30 Fixeer de stoppen met sterke tape. |
![]() | Foto-31 Het venster in de bodem is klaar en voila, de bol zit vrij in z'n jasje. |
![]() | Foto-32 Maak een deuvel, die precies door het gat past en tegelijkertijd de bodem en de opening ondersteunt. |
![]() | Foto-33 Schuif de bol over de deuvel en zet hem vast met een meelopend center in de losse kop. |
![]() | Foto-34 Om de bol te schuren wordt de kubus met één hand vastgehouden terwijl met de andere hand, bij langzaam draaiende bank, de bol via de venster geschuurd wordt. |
![]() | Foto-35 Om de kubus een prettiger uiterlijk te geven, worden de top en zijkanten licht hol nagedraaid. |
![]() | Foto-36 Ga voorzichtig te werk met het "hol"draaien van de vlakken. |
![]() | Foto-37 Een vlak gereed. |
![]() | Foto-38 Schuur voorzichtig het zichtbare, solide deel van het vlak. |
![]() | Foto-39 Nadat alle 5 de vlakken zo zijn gedaan, wordt het venster in de bodem opgevuld met een plug in dezelfde houtsoort. |
![]() | Foto-40 En de kubus met uitgeholde bol is gereed. |
![]() | Foto-41 Nu nog een hals maken voor het vaasje. Neem een geschikt stukje hout en span het in. |
![]() | Foto-42 Boor een gat door en door. |
![]() | Foto-43 Centreer het klosje op een spits gedraaid afvalstukje en het tegencenter en draai het rond. |
![]() | Foto-44 Span het klosje nu weer in de spankop en vorm de tuit. |
![]() | Foto-45 Draai een passing in een stukje afvalhout en span de hals andersom in en vorm het ondereinde van de hals. |
![]() | Foto-46 De overgang tussen bol en hals heb ik voorzien van een Ebbenhouten ring. |
![]() | Foto-47 Als het geheel klaar is, dan wordt het object geborsteld met een roteren borstel op de draaibank. Dit is vrij veilig, in tegenstelling tot een lappenschijf, grijpt een borstel niet. |
![]() | Foto-48 En het object gereed: Bottle in a Cube. |
![]() | Foto-49 Dit zijn de gereedschappen die hierbij zijn gebruikt v.l.n.r. : |